|
Leksykon -
Maszyny i Urządzenia
|
PRZEKŁADNIA ZĘBATA
Przekładnia zębata - jest przekładnią mechaniczna w której
przeniesienie napędu odbywa się za pośrednictwem wzajemnie
zazębiających się kół zębatych.
Przekładnie rozróżnia się ze względu na:
Ilość stopni:
- przekładnia jednostopniowa - pracuje jedna para kół zębatych,
- przekładnia wielostopniowa - szeregowo pracuje więcej par kół zębatych.
Całkowite przełożenie przekładni wielostopniowej jest iloczynem przełożeń poszczególnych stopni przekładni.
Przekładnie zębate mozemy podzielić:
1. ze względu na umiejscowienie zazębienia:
- przekładnie z zazębieniem zewnętrznym,
- przekładnie z zazębieniem wewnętrznym;
2. ze względu na rodzaj przenoszonego ruchu:
- przekładnie obrotowe - pracują dwa koła zębate,
- przekładnia liniowa - koło zębate pracuje z listwą zębatą tzw.
zębatką (ruch obrotowy zamieniany jest w posuwisty lub na odwrót);
3. ze względu na wzajemne usytuowanie osi obrotu:
- przekładnie czołowe - obie osie obrotu leżą w jednej płaszczyźnie. Przekładnie czołowe występują w dwóch odmianach:
- przekładnia walcowa,
- przekładnia stożkowa;
- przekładnie śrubowe - osie obrotu leżą w dwóch różnych płaszczyznach. Przekładnie srubowe występują w dwóch odmianach:
- przekładnia hiperboloidalna (osie zwichrowane),
- przekładnia ślimakowa (osie prostopadłe).
W budowie maszyn przekładnie zębate są najpowszechniej stosowanymi przekładniami.
Do głównych zalet zaliczamy:
- łatwość wykonania,
- stosunkowo małe gabaryty,
- stosunkowo cicha praca, gdy odpowiednio smarowane,
- duża równomierność pracy,
- wysoka sprawność dochodzącą do 98%.
Główne wady przekładni zębatych:
- stosunkowo niskie przełożenie dla pojedynczego stopnia,
- sztywna geometria,
- brak naturalnego zabezpieczenia przed przeciążeniem.
|